Podróże z filozofią w tle

     Niestety, nie moje. To tytuł książki Michała Hellera. 

    Po pierwsze, za słabo znam filozofię, po drugie, za mało podróżowałam.  Heller zaś robi to znakomicie.  Filozofia filozofią, czasami jestem w stanie za nią nadążyć, ale kiedy autor opowiada o najnowszych problemach w dziedzinie fizyki teoretycznej czy kosmologii, robi się  jeszcze ciekawiej.  Zdarza się, że nie rozumiem, a opowieść wciąga jak najlepsza intryga kryminalna. Wielki Wybuch jest osobliwością czy nie jest? Wszechświatem kieruje zasada antropiczna czy niekoniecznie? No i jak działa czas poza materią? JAK, skoro nie da się go zmierzyć za pomocą skali entropii? 

    Na szczęście Heller nie wykłada tutaj całej współczesnej kosmologii, a tylko opowiada o swoich wyjazdach  na naukowe sympozja i nieznacznie tylko napomyka o własnym udziale. Przy okazji zaś  zauważa, że "życie towarzyskie na zjazdach naukowych jest prawie tak samo ważne jak prelekcje czy seminaria".  A ponieważ doświadczenie w podróżowaniu zgromadził ogromne, pokusił się o sformułowanie "trzech praw podróżowania. Pierwsze: choćbyś nie wiem ile rzeczy zapakował do walizki, i tak nie weźmiesz wielu najbardziej potrzebnych. Drugie: choćbyś nie wiem jak przemyśliwał, i tak weźmiesz ze sobą bardzo wiele rzeczy zupełnie zbędnych. Trzecie: choćbyś nie wiem ile rzeczy wyrzucił z już spakowanej walizki, i tak będzie o wiele za ciężka".  Jest jeszcze czwarte prawo, ale zachowam je w tajemnicy. Znajdą je ci, którzy sięgną po książkę.

     Wspomniałam o trudnościach w ogarnięciu. Zwłaszcza pewnych wywodów naukowych. Mszczą się braki w edukacji fizyki czy matematyki. Z kolei Heller bynajmniej w nich się nie zamyka. Co prawda chciałby we wszystkich dziedzinach zastosować reguły myślenia matematycznego (Bóg myśli matematycznie!), ale w przerwach pisania "Teoretycznych podstaw kosmologii" czyta Joyce`a. Po lekturze dochodzi do wniosku, że osobowość psychiczna autora jest nie do pojęcia: "Uderza mnie obcość (dla mnie) psychiki Joyce`ca. Życie odczuciem - przeważnie odczuciem chwili, nastawienie na odbieranie wrażeń. Z zupełnym pominięciem elementu racjonalności. [...] Wydaje się, jakby erudycja (cytowanie pisarzy i poetów) zastępowała mądrość. Jest mi to obce".  No cóż, cytuję więc to zdanie i czytam dalej.

      Czasami jest zabawnie, jak przed zjazdem założycielskim The International Society for Science and Religion. Na główną siedzibę wybrano Cambridge, ale zjazd założycielski miał się odbyć w Hiszpanii w Grenadzie i powstał problem, czy taki zjazd jest legalny w świetle prawa brytyjskiego, wedlug którego walne zjazdy muszą się odbywać na terenie Wielkiej Brytanii. Na szczęście okazało się, że to tylko zalecenie, a nie bezwzględny wymóg, więc całe międzynarodowe towarzystwo (od USA, przez Europę, po Japonię) odetchnęło z ulgą, że nie musi na gwałt jechać na Gibraltar  w celu podpisania aktu założycielskiego. 

     Kiedy spierają się naukowcy, postronny obserwator może tylko kręcić głową od jednego do drugiego starając się jako tako nadążać. Gdy jeden sugeruje, że "ze wzbudzonego pola - podobnie jak z arystotelesowskiej materii pierwszej - mogą powstać różne fizyczne obiekty", drugi zgłasza "wątpliwości co do istnienia materii pierwszej".  Im głębiej w dociekania, tym więcej pojęć takich jak: hylemorfizm (to jeszcze całkiem łatwe), czarne dziury, antymateria, ciemna materia  (jakoś się już z tymi pojęciami oswoiliśmy), a nagle "relacja jest dowolnym podzbiorem iloczynu kartezjańskiego" (że co, proszę?),  struktury samodualne, cząstka Higgsa (której nikt nigdzie nie widział, ale podobno ją zidentyfikowano w CERN-ie) to jak wznoszenie się w kosmiczne przestrzenie na przemian z zagłębianiem w niewidoczne dla ludzkiego oka mikroświaty. Nie dziwi więc, gdy Heller ostatecznie stwierdza, że "fizyk teoretyk - artysta - jest poetą. Poetą Świata". Na koniec zaś dyskusji i tak wszystko sprowadza się do klasycznego pytania: dlaczego istnieje raczej coś niż nic. Heller odpowiada. Można przeczytać. 

    Książka Michała Hellera - jak wszystkie tego autora wcześniej przeze mnie czytane - ponownie obudziła tlącą się od lat tęsknotę i żal: dlaczego nie studiowałam fizyki? Mogłabym wtedy założyć takie fajne okulary, jak autor podczas wizyty w laboratorium detekcji fal grawitacyjnych, bardziej oldskulowe niż te z "Matriksa".  Są bowiem zdjęcia, z podróży, a jakże, ale i malutkiego Michałka w wieku lat  dwóch i kilku więcej. Jest wstęp wprowadzający do charakteru publikacji i życiorys Hellera z uwzględnieniem drogi naukowej. Nie wydaje się, aby z faktów biograficznych wynikało wyjaśnienie, dlaczego Michał Heller został tym, kim jest. "Albowiem wszystko, co się dzieje  i faktycznie  istnieje, jest przypadkowe..." pisze filozof (Wittgenstein). Jeśli jednak choć w najmniejszym stopniu Wszechświatem rządzi zasada antropiczna, to w szerokim spektrum jej oddziaływania mieści się gdzieś projekcja Uczonego Fizyka Poety i moje czytanie jego książek.

Poloneza czas zacząć!

     A nawet więcej. Chwalić się nim i wprowadzić na światowe salony. Dokładniej zaś: wpisać na światową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Kampania rozpoczęta i będzie prowadzona do końca 2023 roku. Koordynatorem przedsięwzięcia na czele ze swoją dyrektorkąą Romana Angel jest Balet Cracovia Danza, który ma w repertuarze aż 26 choreografii poloneza z różnych epok. W trakcie kampanii mają być organizowane różne akcje, wydarzenia promujące i popularyzujące taniec i całą jego historię.  To się będzie działo! Krokiem polonezowym przeżyjemy najbliższe trzy lata? Są już listy poparcia wniosku, gdzie można złożyć swój podpis. W całym kraju mają powstać koła polonezowe. I co jeszcze, co jeszcze?... Może przeczytamy opis poloneza z "Pana Tadeusza", obejrzymy po raz tysięczny pierwszy scenę tańca z ekranizacji filmowej Wajdy z muzyką Kilara, wysłuchamy po raz dwutysięczny "Pożegnania Ojczyzny" Ogińskiego, włączymy płytę z polonezami Chopina: wykonania do wyboru do koloru... 

     Poloneza Ogińskiego nie włączę, bo przy nim płaczę; na Chopina trzeba więcej czasu i skupienia; więc inna niespodzianka

"Polonez elegijny e-moll" Zygmunta Noskowskiego (z ok. 1885 r.)

Piąta strona świata

     Jaki to kraj, jakie miejsce, w jakiej stronie świata? 

piąta strona świata

Tu naprawdę jest droga, a nawet szosa, ale jedzie się i idzie na wyczucie

domki na horyzoncie 

I pomyśleć, że kiedyś podziwiałam takie zdjęcia z Mongolii.

Na co mi Mongolia, skoro jestem u siebie.

Krzyż karawaka z 1848 roku - jedyny drogowskaz w tej śnieżnej pustaci 

Jeden z czterech - zagadka

      Kontynuując wpisy o czterech patronach 2021 roku wypada poszerzyć wiedzę o każdym z nich. Nie będzie jednak tak łatwo. Przepisywanie Wikipedii jest nudne, więc zamieszczam taki kawałek twórczości jednego z nich. Można powiedzieć, że jest to wyimek z literackiego brudnopisu jednego z czwórki pisarzy z poprzedniego wpisu. Zagadka - kto jest autorem. 

"Po dwóch tygodniach Hasio dostał pierwszą dwójkę z matematyki, gdyż pan profesor spytał, ile to czyni 18 razy 5, a Hasio miał nieostrożność spytać, co to znaczy "czyni", bo nigdy jeszcze czegoś podobnego nie słyszał. "Ach, nie wiesz, co to jest "czyni"? Siadaj, masz dwóję". I pan profesor stwierdził raz na całe życie, że Hasio jest tępy i matematyki nigdy nie pojmie. Od tej pory Hasio przestał się w ogóle uczyć matematyki, bo i tak nie warto.

(....)

Uczniowie jak ukłuci szpilką skurczyli się i zapadli w zupełne przygnębienie od tej próbki humoru.
- Chodź no tu do tablicy. Pisz. - I Elisiewicz pisał, pisał, pisał, a Teotyp dyktował. Potem posadził Elisiewicza na miejsce i zaczął tłumaczyć bez wiary w to, co mówił: jakieś tam trójkąty o polach, równoległe do przekątnej..., rzutując..., według twierdzenia..., podstawiamy - i wiedział sam doskonale, że to zupełnie nic nie znaczy, że to całkowita mistyfikacja. A uczniowie obserwowali jego powolne ruchy i nie wierzyli w nic. To wszystko była nieprawda, Teotyp zgrywał się, błaznował, udawał wykład, rozkładał ręce, przybierał pozę przekonywającą, to znów zamyśloną, ale nic, nic nie mówił naprawdę. Teotyp udawał i mistyfikował. Tablica pokrywała się wirującymi znaczkami, alfami, ipsylonami i liniami, które wiodły w nieskończoność, będąc kredą. W końcu profesor rozłożył ręce, uśmiechnął się niewyraźnie, zasmarował ostatni skrawek tablicy szeregiem krzyżyków, które w żadnych książkach nie były używane, po prostu nie znaczyły nic - ot krzyżyki, żeby wszystko zapisać.
- No i co? - zapytał w końcu. - No i co? Stypalski, zrozumiałeś co z tego? - Gdzieś w ostatnich ławkach (w tej klasie nie było pierwszych ławek) podniósł się mały, gruby Stypalski i wodził zdumionym wzrokiem po klasie...

(...)

- Wstań i stój, Stypalski, dość tego siadania. Co to jest na tablicy? - Było to pytanie zupełnie bezczelne ze strony Teotypa, ponieważ sam nie umiałby na nie odpowiedzieć. Toteż Stypalski otworzył usta i zająknął się.
- a... e... dy..., no, to jest takie... takie liczenie... - Teotyp opadł jak pęknięty balon na ławkę, ale znów się poderwał i zawołał.
- To wytłumacz, jak zrozumiałeś, to wytłumacz! - I w jednej chwili doprowadził Teotyp do krótkiego spięcia. Wiedząc, że jego bezsensowne rysuneczki na tablicy nie mają żadnego znaczenia, zażądał czegoś tak nieprawdopodobnego jak wytłumaczenie. Chciał po prostu, żeby się to wszystko wydało, żeby już przestał udawać, że wie, co robi, a oni, uczniowie, że coś z tego pojmują. W tej chwili rozległ się w klasie hałas. To chłopcy przewrócili ostatnie ławki wysypując z nich tornistry i książki, rozległ się szelest i tupot bosych nóżek - to białe myszki Józia Laka uciekły z tekturowego pudła i rozbiegły się wszędzie. Rozległ się plask - to żółta ściereczka od tablicy wyleciała jak z procy w powietrze i rozwijając się jak spadochron, opadła na łysinę profesora Teotypa."

      Oczywiście, oczywiście, podobieństwo do Gombrowicza nie jest przypadkowe, ale to NIE jest Gombrowicz. A zatem?...

Literaccy patroni 2021 roku

          Aż czterech pisarzy zostało przez polski Sejm ogłoszonych patronami roku 2021:  Krzysztof Kamil Baczyński, Stanisław Lem i Tadeusz Różewicz – stulecie urodzin, Cyprian Norwid – dwustulecie urodzin.

Urodzeni w 1921 roku Baczyński, Lem i Różewicz byli rówieśnikami, lecz w literaturze zapisali się zgoła odmiennymi, nieporównywalnymi osiągnięciami.  Przede wszystkim warto zauważyć, że Stanisław Lem jako wybitny twórca science-fiction zdobył sławę międzynarodową. Był najpoczytniejszym i najczęściej tłumaczonym polskim pisarzem na początku drugiej połowy XX wieku. Jego książki przetłumaczono na ponad 40 języków, a o renomie międzynarodowej świadczy fakt, że w 1980 roku brany był pod uwagę jako kandydat do Nagrody Nobla.  Wówczas jednak wyprzedził go inny polski twórca – Czesław Miłosz.

Najpopularniejsza powieść Stanisława Lema „Solaris” (1961) doczekała się dwóch znanych ekranizacji. W 1971 roku adaptację filmową wyreżyserował Andriej Tarkowski, który z otrzymał za nią nagrodę specjalną na Festiwalu Filmowym w Cannes,  a w 2002 r. nowej ekranizacji z Georgem Clooneyem w roli głównej dokonał Steven Soderbergh.  Zekranizowane zostały także inne utwory, jak „Szpital Przemienienia” (reż. Edward Żebrowski, 1978), „Przekładaniec” (reż. Andrzej Wajda, 1968) czy opowiadanie „Rozprawa” (film pod tytułem „Test pilota Pirxa” w reż. Marka Piestraka, 1978).

Lem w swojej fantastycznonaukowej i eseistycznej twórczości przewidział wiele zjawisk w dziedzinie technologii cyfrowej, która dzisiaj jest dla nas czymś oczywistym. Spełniło się między innymi jego przewidywanie powstania globalnej sieci informacji, czyli internet. W późniejszych utworach eseistycznych pisarz odszedł od fikcji literackiej, kierując się ku rozważaniom natury socjologicznej i filozoficznej. Krytykował przejawy rosnącego konsumpcjonizmu. Jego rozważania zawarte w zbiorze "Bomba megabitowa" do dziś zachowują aktualność.

Krzysztof Kamil Baczyński i Tadeusz Różewicz to poeci należący do tzw. pokolenia Kolumbów. Szczególnie Baczyński uznawany jest za wyraziciela dramatu pokolenia, które wchodziło w dorosłość wraz z początkiem II wojny światowej.  Jan Bugaj (pseudonim Baczyńskiego) w poetyckich obrazach ukazał tragizm swojego pokolenia postawionego wobec okrutnej historii, czego wyrazem są najsłynniejsze utwory „Pokolenie”, „Z głową na karabinie”, „Elegia o… [chłopcu polskim]”.  Wychowany w patriotycznej rodzinie, jako syn żołnierza Legionów Polskich, wstąpił do Szarych Szeregów, a by nie tylko poetyckim słowem, lecz z bronią w ręku włączyć się do walki z okupantem.  Zginął 4 sierpnia 1944 roku podczas Powstania Warszawskiego. To o nim prof. Stanisław Pigoń powiedział: „No cóż, należymy do narodu, którego losem jest strzelać do wroga z brylantów”. 

Krytycy literaccy już w czasie wojny dostrzegli niezwykły talent poetycki Baczyńskiego, porównując jego poetykę do Słowackiego. Obrazy historii w wierszach autora „Śpiewu z pożogi” przenikają nie tylko ludzkie losy, są też wpisane w przepiękne obrazy bliskiego poecie rodzinnego regionu Mazowsza „pod potokami szumiących gwiazd,/ pod sosen rzeką”. 

Tadeusz Różewicz, rówieśnik Baczyńskiego, z okresu wojny wyniósł doświadczenie walk partyzanckich, walcząc w leśnych oddziałach Armii krajowej na terenie Radomszczyzny. Mimo że debiutował w 1944 roku jeszcze w czasie wojny, bogata i wielostronna jego twórczość zyskała uznanie po wojnie. Z pierwszego powojennego tomiku „Niepokój” (1947) pochodzą jedne z najsłynniejszych wierszy: „Lament”, „Ocalony”, będące diagnozą duchowego okaleczenia ocalonych z wojennego kataklizmu. Na dorobek Różewicza składają się liczne tomiki poetyckie oraz znakomite dramaty stanowiące żelazny repertuar polskich scen teatralnych: „Kartoteka”, „Świadkowie, albo Nasza mała stabilizacja”, „Śmierć w starych dekoracjach”, „Kartoteka rozrzucona”.  Za sylwiczny tom poetycko-wspomnieniowy „Matka odchodzi” pisarz otrzymał w 2000 r. Literacką Nagrodę Nike.

„Czwarty wieszcz” Cyprian Norwid należał do najmłodszego pokolenia romantyków.  Jego nazwisko nieodmiennie zrosło się z pojęciem poezji ciemnej, trudnej, wymagającej wysiłku. Niedoceniany za życia, zmarły w przytułku św. Kazimierza w Paryżu dopiero po latach za sprawą publikacji Zenona Przesmyckiego „Miriama” doczekał się powtórnego odkrycia i docenienia.  Wiersze Norwida weszły do kanonu poezji śpiewanej, w czym ogromna zasługa Czesława Niemena wykonującego wiele jego utworów z „Bema pamięci żałobnym rapsodem” na czele.  Norwid, podobnie jak Różewicz, był poetą realizującym się w wielu gatunkach.  Pisał także prozę („Białe kwiaty”, „Czarne kwiaty”, „Ad leones”) i dramaty („Pierścień wielkiej damy”,  „Kleopatra i Cezar”). A pamiętać trzeba, że pierwotnie studiował rzeźbę i malarstwo, stąd też w rękopisach znaleźć można liczne rysunki i szkice. Czasami są to ilustracje do własnych utworów. 

W biografii Norwida jest też epizod amerykański, gdy poeta przybywszy do Nowego Jorku w lutym 1853 roku, otrzymuje najpierw pracę jako cieśla na budowie, a następnie różne doraźne zamówienia malarskie i rysunkowe.  Ostatecznie opuszcza amerykańską ziemię latem roku następnego – 1854 – wywożąc stąd między innymi słynny wiersz o tęsknocie do ojczyzny „Moja piosnka II”.

Każdy z autorów zajmuje niekwestionowane miejsce w polskiej literaturze. Warto pamiętać o ich osiągnięciach, bo bez nich polska poezja i proza byłyby całkiem inne. W przypadku Lema zaś mamy naprawdę wielki wkład w rozwój prozy światowej. 

Felietony Andrzeja Szczypiorskiego

     Nie czytałam ich, gdy w latach 1999 - 2000 pisane były na gorąco jako komentarz do wydarzeń. Przeczytałam wydanie w wersji książkowej uzupełnione jednym wcześniejszym tekstem z roku 1997 zamieszczonym jako ostatni pod tytułem "Lęk i niepewność".  Książka nosi tytuł "Irytacje", tak samo jak zbiorczy tytuł pisanych w "Polityce" felietonów.

      Z założenia felieton jest gatunkiem reagującym na wydarzenia bieżące, stąd może się wydawać, że czytane po ponad dwudziestu latach trącą myszką. Nic bardziej mylnego. Wiele obserwacji i diagnoz formułowanych wówczas znajduje potwierdzenie w dzisiejszym świecie. Owszem, może pewne nazwiska i wydarzenia przeszły do politycznej historii, jak premierowanie Jerzego Buzka, odejście z urzędu i skandal z udziałem Helmuta Kohla, protesty rolnicze pod przywództwem Andrzeja Leppera czy pielgrzymka Jana Pawła II do Polski. Jednak przy okazji pisarz snuje refleksje ponadczasowe, diagnozuje i ocenia ludzkie postawy, które się nie zmieniły. Z wieloma uwagami całkowicie się zgadzam, z innymi może mniej, a jeszcze inne - może przez analogię do tytułu - irytują. Nie można jednak odmówić Szczypiorskiemu odwagi wytykania niekonsekwencji, zwłaszcza politykom czy dziennikarzom. Niezgodę autora budzi na przykład żądanie absolutnej wolności słowa dla publicystów, których "pozy" nazywa nieprzyzwoitymi. Gorzkie słowa o demokracji nie napawają optymizmem: "świat wolności i demokracji jest światem wielości postaw, spośród których większość ludzi, niejako z natury rzeczy, wybiera zwykle te najtańsze, najprostsze, niewymagające wysiłku, wyrzeczeń i ograniczeń. Tak oto świat unifikuje się na dość niewysokim poziomie duchowych marzeń i pragnień. I tak oto coraz bardziej oddala się od tych intelektualnych rygorów oraz aspiracji, które warstwy wykształcone naszych czasów wyniosły ze szkoły XIX wieku".  

      Obniżenie poziomu dysputy publicznej, a  nawet naukowej ilustruje Szczypiorski przypomnieniem spotkania z Iwaszkiewiczem, który niegdyś powiedział mu, "że w jego czasach trzeba było tysiąc książek przeczytać, by nabrać śmiałości do napisania własnej. "W waszym pokoleniu - rzekł Iwaszkiewicz - już chyba tylko sto książek wystarczy..." Po trzydziestu niemal latach od tamtej rozmowy dopowiedzieć mogę, że oto dożyliśmy czasów, w których najlepszą przepustką do życia publicznego stała się milcząca zmowa, by ani jednej książki nie przeczytać. Jest to triumf ignorancji w skali nigdy chyba dotąd niespotykanej".  Z osobistych doświadczeń dopowiem, że będąc kiedyś na spotkaniu z popularnym współczesnym autorem kryminałów słyszałam jak chwalił się przed zebranymi czytelnikami, że aby napisać jedną swoją powieść musi "taki stos książek przeczytać" i podniósł  dłoń nad stolikiem na wysokość , w której od biedy dałoby się upchnąć siedem do dziesięciu książkowych pozycji. Nie wiedziałam, czy się śmiać czy litować nad "erudycją" autora. 

      Innym tematem, który pojawia się w felietonach Szczypiorskiego, jest wpływ mediów elektronicznych na zmianę obyczajów i wrażliwości współczesnego człowieka. Widzi on tutaj "wielkie niebezpieczństwo dla naszej wrażliwości moralnej. Jeśli czasem mówi się o powrocie do barbarzyństwa, jest w  tym głębszy sens i nie należy takich ostrzeżeń lekceważyć. *** Znaleźliśmy się na niebezpiecznym wirażu w rozwoju kultury, która w swojej kreatywności coraz bardziej ulega naciskowi cywilizacji materialnej". Inny aspekt niepożądanego wpływu mediów elektronicznych to banalizowanie zła, cierpienia i śmierci, gdyż "świat na ekranie, który istnieje przecież tylko pozornie, w którym cierpi się i umiera pozornie, czyni pozornym nasze współczucie i nasz bunt przeciw złu".  Nie sposób oprzeć się wrażeniu, że wpływ popularnych krwawych gier komputerowych prowadzi ostatecznie do stępienia poczucia realności cierpienia i śmierci, a efekty tego mamy dzisiaj w szerokich kręgach wątpiących w realność pandemii i jej śmiertelnego żniwa. Niektórym się chyba wydaje, że to jakaś globalna gra pomiędzy władcami tego świata, a nie rzeczywiste zagrożenie. Co dzisiaj napisałby Szczypiorski o wyznawcach globalnego spisku przeciwko ludzkości?

      Odnosząc się do faktu śmierci znanych i cenionych pisarzy Szczypiorski zauważa smutne zjawisko żegnania ich "w jakiejś hałaśliwej obojętności, bo teraz wszyscy są zajęci robieniem pieniędzy, intrygami politycznymi, podstawianiem nóg, więc mało czasu im zostaje na myśl najważniejszą, że wszystko ma swój koniec, który przychodzi niespodziewanie, przedwcześnie i jakoś bez umiaru, jakby los był źle wychowany i wciąż popełniał nietakty". Jakże prorocze słowa w kontekście obecnej sytuacji.

     I na koniec wypowiedź będąca credo autora, który potrafił bardzo krytycznie oceniać współczesnych Polaków, ale nie potrafiłby bez Polski żyć. "Jestem chyba człowiekiem staroświeckim. Tylko tutaj mogę żyć i pracować. Sam się sobie dziwię, bo przecież Polska jest okropna. A jednak izolowany od naszego chaosu, bałaganu i głupstwa nie potrafiłbym sklecić ani jednego sensownego zdania.  Bez brudu i chamstwa warszawskiej ulicy, bez idiotyzmów naszego życia publicznego, bez surrealistycznej  codzienności  - byłbym boleśnie okaleczony".  Obawiam się, że większość dzisiejszego społeczeństwa, zwłaszcza pokoleń od pięćdziesięciolatków w dół, a już na pewno pokolenie tzw. milenialsów i młodsi, kompletnie nie ma pojęcia, o czym Szczypiorski tutaj napisał. 

Wędrówki leśne - mykologia i lichenologia w zasięgu wzroku

      U wejścia do matecznika przyszedł czas na poznawanie nieznanych form istnienia. To wszystko żyje w naszych lasach, a ma się wrażenie, że to jakaś tropikalna dżungla, w dodatku deszczowa. Tymczasem ot, takie dziwolągi niemal za progiem, tylko nieco głebiej położonym. Po deszczowych świętach ożywiły się nieznane rośliny, porosty i cudaczne zimowe grzybki. Podszkoliłam się nieco z mykologii i lichenologii. Moje dotychczasowe atlasy okazują się niewystarczające. Muszę zdobyć bardziej szczegółowe źródła, bo nie wszystko udało się zidentyfikować, a to, co się udało, bez pewności, że poprawnie. 

chrząstkoskórnik purpurowy

złotoporek niemiły

smętosz czarny (nie szkodzi, że na razie różowy, to forma wczesna, młoda)

wrośniak różnobarwny

inny wrośniak

Nad tym nabiedziłam się z pół godziny, w końcu po wielu poszukiwaniach, przeczytaniu kilkunastu opisów, porównaniu kilkudziesięciu zdjęć, uznałam, że to żylak promienisty

 a to moja klęska - nie wiem, jak się nazywa ten grzybek

porost klasyczny niemal - chrobotek strzępiasty

mąkla tarniowa

pustułka pęcherzykowata - też porost 

Na koniec kilka malowniczych dziwolągów z lasu "deszczowego":